Müge Yalçın
Bağımsız Yönetim Kurulu Üyeleri

Türkiye’de son bir kaç yıldır Kurumsal Yönetim ilkelerini uygulamaya dönük ilginin artmaya başladığını görüyoruz. Özellikle orta-büyük boy aile şirketlerinde, 3. kuşakla birlikte bu konuya gösterilen ilgi artıyor. Bağımsız Yönetim Kurulu üyelerine ilginin artması da buna parallel gelişiyor. 

Bence önümüzdeki dönemde Kurumsal Yönetim ilkelerinden daha sık söz edildiğini duyacağız. Aile şirketlerinin pek çoğunun kurumsallaşma isteğinde ve çabasında olduğunu biliyoruz. Bunun ilk adımı da yönetim yapısının ve ilkelerinin iyi belirlenmesi. İşte Kurumsal yönetim ilkeleri bunu sağlıyor; biliyorsunuz kurumsal yönetim bir kurumun başarısı için takip etmesi gereken yönetim ilkeleri ki çok genel anlamda bunlar ’Adillik’, ’Hesap Verebilirlik’, ’Şeffaflık’ve ’Sorumluluk’.

Kurumsal Yönetimin iyi uygulanması ve benimsenmesi için en büyük sorumluluk Yönetim Kurullarının. Yönetim Kurularının yapısı ve işleyişinde kurumsal yönetim ilkelerinin benimsenmesi önemli. Bu halka açık şirketlerde hem hissedarlara karşı bir sorumluluk hem de genel olarak topluma karşı şirketlerin bir sorumluluğu. Diğer yandan şirketlerin kurum olarak nesilden nesile devamı açısından da çok önemli. İşte bu nedenlerle dünyadaki kurumsal yönetim trendi Türkiye’de de artık daha fazla gündeme gelmeye başladı, özellikle belirli bir büyüklüğe ulaşmış aile şirketlerinde bu yöndeki çalışmalrı takip ediyoruz. Bu konuya ilginin ve uygulamaların artacağını düşünüyorum.

Biliyorsunuz Yönetim Kurulu, uzun vadede hissedarlarına sürekli kazanç yaratmak amacıyla şirketin vizyonunu ve hedeflerini belirler, şirketi bu hedeflere ulaştıracak stratejilerin geliştirilmesine katkıda bulunur ve uygulanmasını ve şirketin stratejik ve mali performansını takip eder. Yıl boyunca periyodik toplantılarla iş planları ve bütçe doğrultusunda şirketin faaliyetlerini ve mali durumunu kontrol eder. Genel konjoktürdeki ve ekonomideki değişikliklerin şirket stratejilerine etkilerini tartışır, belirler.

Çok doğal olarak, Yönetim Kurulu Üyelerinin yetenek, beceri ve tecrübe düzeyi ve bağımsızlık düzeyi yönetim kurulunun performansını ve başarısını belirler. Bağımsız Yönetim Kurulu üyelerinin yönetim Kurulunda yer alması kurumsal yönetimin doğru ve tarafsız uygulanması açısından da önemli.

Bağımsız Yönetim Kurulu Üyeleri yani aile ve işle çıkar çatışması olmayan, hissedar olmayan, şirket dışı bağımsız kişiler, daha objektif bakabilirler.

Bağımsız Yönetim Kurulu üyelerinin her şeyden önce stratejik düşünebilen vizyon sahibi kişiler olması önemli, ayrıca şirketin faaliyetlerini ve sonuçlarını iyi tahlil edebilecek mali durumlarını kontrol edebilecek finans bilgisine, tecrübesine sahip olmalarıda önemli.

Bağımsız Yönetim Kurulu Üyelerinin şirkette Genel Müdüre bağlı çalışan ya da danışmanlık yapan birisi olamaz çünkü Yönetim Kurulunun Genel Müdürü ve icrayı denetleme görevi var. Ayrıca Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesinin şirketle tedarikçi ve ya bayilik ilişkisi olamaz, bu durumda bağımsız olmaları mümkün değil.

Yönetim Kurulu Üyeleri nin belirli bir süre için atanmaları ve performanslarına göre süre uzatımı yapılması daha doğru bir uygulama olacaktır.

Bağımsız Yönetim Kurulu Üyeliklerinin yanısıra, Kurumsal Yönetimde çok önemli bir başka nokta da Yönetim Kurulu Başkanı ile İcra Başkanının (CEO) görevlerinin ayrılması. İcra Başkanı uygulamadan sorumlu kişi olarak  Yönetim Kuruluna hesap verir. Şirketlerin ve kişilerin performanslarının objektif olarak değerlendirilmesi, çıkar çatışmalarının engellenmesi ve bağımsız görüş için Yönetim Kurulu başkanı ve İcra Başkanını ayrı kişiler olması çok önemlidir.

Son dönemlerde, kanundaki değişikliğin de belirlemesiyle şirketlerin Denetimden Sorumlu Yönetim Kurulu üyeleri atamak için çalışmalara başladıklarını biliyoruz. Bunu diğer Yönetim Kurulu üyelerinin de Bağınsız üyelerden seçilmesi izleyecektir. Şirketler Bağımsız Yönetim kurulu üyelerini seçerken adayların iş deneyimleri, kurumsal şirketlerdeki deneyimleri, uzmanlıkları önemli oluyor. Yurtdışında yöneticilk deneyimi de yine istenen özelliklerden.

Şirketlerin bağımsız Yönetim Kurulu adayı bulma açısından sıkıntısı olacağını düşünmüyorum, çok deneyimli, çok iyi eğitimli, yüksek yetkinlikte, üst düzey yöneticilik yapmış profesyonellerin sayısı hiç de az değil. Ayrıca uzun süreler executive pozisyonlarda çalıştıktan sonra, artık icra görevinden çok yönetim kurullarında görev yapmayı tercih eden pek çok profesyonel de var.